Henüz Visual Studio 2008 bile yazılım firmaları tarafından aktif olarak kullanılmaya başlamadan VS 2010 Beta 1' in çıkarıldığı duyuruldu. VS 2010 ile neler geleceğini ve diğer sorularınız için VS 2010 kaynaklarının bağlantılarını sizlerle paylaşmak istiyorum:

• İndirme Bağlantıları: Visual Studio Team System Beta 1, Web installer, VSTS Beta 1 ISO, .NET Framework 4.0 Beta 1 
• Beni Oku Dosyası: VSTS Readme
• Kurulum Tavsiyeleri: download & install VSTS Beta 1  
• Önemli Özellikler:  Jason Zander's VS Beta 1 blog post  10-4 Show on Channel 9
• Destek Forumları: Visual Studio 2010 and .NET Framework 4.0 Beta 1
• Öneriler ve Açıklar: Visual Studio 2010 on Connect
• Eğitim Materyalleri: Visual Studio 2010 Training Kit

AJAX kullanan web geliştiricilerin karşılaştığı en büyük güçlüklerden bir tanesi kendi local ayarları ile geliştirdikleri uygulamaları başka bir sunuya yükledikleri zaman doğru çalışmamasıdır. ASP.NET AJAX geliştiricilerine bu yazımda bazı tavsiyeler vereceğim. Karşılaştığım güçlüklere arama motorları aracılığıyla ulaştığım birkaç bilgiyi paylaşmak istiyorum.

Bunlardan birincisi "unknown tag" hatası. Dosyalarınızı yüklediğiniz sunucunun varsayılan ayarları kendi bilgisayarınızda çalıştığınız gibi ayarlanmamış olabilir. Bunlardan bir taneside AJAX kontrollerinin tagları... Örneğin aşağıda gördüğünüz ajax kontrolünde tag olarak ajaxToolkit kullanılmış. Genellikle local de kullandığınız tag' lar ile yüklediğiniz sunucuya varsayılan olarak tanıtılmış tag' lar uyuşmaz. Bu gibi durumlarda kendiniz kullandığınız tag' ları aspx sayfalarınızın başında belirtmeniz gerekmektedir. 

<ajaxToolkit:Accordion
ID="MyAccordion"
runat="Server"
SelectedIndex="0"
HeaderCssClass="accordionHeader"
HeaderSelectedCssClass="accordionHeaderSelected"
ContentCssClass="accordionContent"
AutoSize="None"
FadeTransitions="true"
TransitionDuration="250"
FramesPerSecond="40"
RequireOpenedPane="false"
SuppressHeaderPostbacks="true">
<Panes>
<ajaxToolkit:AccordionPane
HeaderCssClass="accordionHeader"
HeaderSelectedCssClass="accordionHeaderSelected"
ContentCssClass="accordionContent">
<Header> . . . </Header>
<Content> . . . </Content>
</ajaxToolkit:AccordionPane>        
.
.
.
</Panes>            
<HeaderTemplate>...</HeaderTemplate>
<ContentTemplate>...</ContentTemplate>
</ajaxToolkit:Accordion>

Örneğin bu kontrol için aspx sayfanızın başına aşağıdaki kod bloğunu eklemeniz gerekmekte: 

<%@ Register assembly="AjaxControlToolkit" namespace="AjaxControlToolkit" tagPrefix="ajaxToolkit" %>

tagPrefix' in eşit olduğu cümleciğe istediğiniz tag adnını vererek AJAX kontrollerini kullanabilirsiniz.

İkinci paylaşmak istediğim bilgi updatepanel Türkçe karakter sorunu ile ilgili... UpdatePanel web sayfalarımızın post back yapmadan daha hızlı çalışmasını sağlayan bir kontroldür. Detaylı bilgi için ASP.NET AJAX updatepanel şeklinde google da aratırsanız istemediğiniz kadar bilgiye ulaşabilirsiniz. Lafı fazla uzatmadan konuya gireceğim. UpdatePanel kullanırken veri tabanına kayıt yapıyorsanız ya da veri tabanından veri çekiyorsanız Türkçe karakterlerde sorun yaşayacaksınızdır. Aklınıza hemen web.config dosyasına eklediğiniz <globalization tag'ı gelebilir fakat sizin için her zaman çalışan globalization tag'ı bu kez size sorun çıkarabilir. Size sorun çıkarmayacak <globalization tag'ını sizinle paylaşmak istiyorum:

<globalization requestEncoding="utf-8" responseEncoding="utf-8" fileEncoding="windows-1254" responseHeaderEncoding="windows-1254" />

Bu bloğu web.config dosyanıza ekledikten sonra updatepanel size Türkçe karakter sorunu çıkarmaktan vazgeçecektir.

İyi çalışmalar dilerim

Microsoft CEO'su Steve Ballmer Türkiye'yi ziyaret etti. Söylediğine göre büyük ölçüde Türkiye'ye yatırım yapılacakmış. Mobil yazılımdan oyun geliştirmeye kadar günümüzün popüler yazılım geliştirme alanlarına büyük destek verileceğini söylemiş. En çok sevindiğim haberde lise öğrencilerinin Dreamspark kapsamında ücretsiz yazılım geliştirme araçlarına sahip olabilmeleri...

NTVMSNBC de okuduğum bu haberi ilk okuduğumda çok güzel bir gelişme olarak yorumladım. Fakat CEO'nun söylediklerine bakılırsa e-devlet ve sağlık sektörünün yazılım işlerine el atmak istediklerini belirtiyor. CEO' nun söylediklerini bütünsel olarak değerlendirdiğimde kısa vade için güzel bir gelişme fakat uzun süreç içerisinde büyük bir bağlılık yaratacaktır. Lise öğrencilerinin Microsoft yazılım araçlarını kullanması iyi birşey. Buna karşı çıkmıyorum. Ticari olarak bakıldığında da sorun yok. Çünkü siz 1000 dolara aldığınız yazılımı kullanarak 100.000 dolar kazanabiliyorsanız ve hatta yurt dışına iş yapıyorsanız işte bu başarıdır. Fakat devlet bazında bu sorun çıkaracaktır. Yerli işletim sistemimiz olan Pardus' a gereken önem verilmeli... Çünkü Microsoft ve Adobe firmalarına devletimiz her yıl milyonlarca dolar para ödüyor. Biz ne kadar dışarıya yazılım ihraç edersek edelim ülke bazında hiçbir zaman kar sağlayamayacağız. Ticari olarak Microsoft kullanalım fakat devlet dairelerinde ve okullarda Pardus olsun! Ancak bu şekilde ülke olarak yazılım sektöründe var olabiliriz. Yoksa iyi yazılımcılar gider Microsoft'ta çalışır. Microsoft'ta Türkiye'den milyon dolarlar kazanır. Microsoft kazanacağını gene kazanır fakat artık devlet bu paraları her yıl ödemesin! Sadece ticari alandaki projelerde kullanılsın.

Benim okuduğum haber hakkında ve genel görüşlerim böyle. Microsoft araçlarını kullanıyorum ve ticari olarak kullanılmasını savunuyorum fakat devlet bazında yerli yazılım tek kurtuluş yoludur...

Visual Studio' yu aktif olarak kullananlara veri tabanı yönetiminde yardımcı olan Server Explorer penceresi bazen hiçbir sebep yokken açılmayabilir. Peki bu durumda ne yapmanız gerekiyor?

• Öncelikle Bilgisayar üzerinde sağ tuş yapın ve hizmetler menüsünün altındaki bütün SQL Server hizmetlerini durdurun
• Sonra Başlat > Programlar > Visual Studio 200 > Visual Studo Tools > Visual Studio 2008 Command Promt' u tıklayın
• Açıln komut ekranına devenv/resetsettings yazın ve enter tuşuna basın
• Bu işlemleri yapmadan önce Visual Studio kısa yolunuzun "Yönetici Olarak Çalıştır"olmaması gerekir. 

Bu işlemleri sırasıyla gerçekleştirdiğinizde sorun ortadan kalkacaktır.

İyi çalışmalar dilerim

Son zamanlarda iş ve okul yoğunluğumdan dolayı günlüğüme çok zaman ayıramadım fakat suskunluğumu ders planım ile bozuyorum. Bugün ODTÜ Geliştirme Vakfı Özel İlköğretim Okulu 3-B sınıfına ders anlattım :) Öğretmenlik gerçekten hiç dışardan bakıldığı gibi kolay bir meslek değil. Her iş gibi, öğretmenliği ciddiye alıyorsanız gerçekten büyük özveri istiyor. Sadece vaktinde derse gitmekle bitmiyor gerçekten. Dersin öncesi ve sonrasıda bir o kadar önemli. İlerde öğretmenlik yaparmıyım bilmiyorum fakat bugün çok güzel bir deneyimdi. Bana yardımcı olan danışman öğretmenim Hakan Hasançebi ve ders öğretmenim Gülfidan Can'a teşekkür ederim.

Bilgisayar öğretmeni adayları ile de ders planımı paylaşmak istiyorum. MEB' in belirlediği formatta hazırladığım ders planı bu bağlantıdan indirebilirsiniz: Ders-Plani.doc (43,50 kb)

Visual Studio' da çalışırken yaptığım uygulamaları tarayıcım da görüntüleyemediğimde çıldırdım. Localhost'a ulaşamıyordum Öncelikle IIS' i yeniden kurdum. Bilgisayarım üzerinde çalışan hizmetlerden alakalı olabileceklerin tamamını başlattım. Genede bir sonuç alamadım. Google ile yaptığımız çalışmalar sonucunda da elle tutulur birşeyler elde edemedim. Son çare olarak İbrahim Çakır arkadaşıma danıştım (Kendisine burdan teşekkür ediyorum). Meğer windows\system32\drivers\etc klasörünün altında hosts diye bir dosya varmış. Bu dosya içerisine aşağıdaki satırları kopyalamam gerekiyormuş:

127.0.0.1       localhost

::1             localhost

Ve, sorunum çözüldü... 

Buna yol açabilecek bazı durumların olduğunu biraz araştırma yaparak öğrendim. Bilgisayarınıza kurmuş olduğunuz proglamlar kurulum esnasında bu tür değişiklikler yapabiliyor. Bu sorun bilgisayarıma Active Worlds' ü kurduktan sonra ortaya çıktı. Kurduğunuz programlardan kaynaklanacağı gibi işletim sisteminizin güncellemelerinden de kaynaklanabilir. 

İlgilenenler için hosts dosyasını ekte yüklüyorum

Sorunsuz çalışmalar..

hosts.txt (857,00 bytes)

Yasal olarak ücretsiz müzik dinlemek deyimini duyunca gerçekten şaşırdım çünkü daha birkaç gün önce internetten ücretsiz müzik indirenlere ve bu hizmeti verenlere hapis cezasının verilmesinin söz konusu olduğunu öğrendim. Nasıl yasal olduğunu tam olarak bilmesemde binlerce müzik arasında arama yaparak dinleyebilmenize olanak sağlayan winamp tarzı bir program keşfettim: muziic.com Programı http://www.muziic.com adresinden bilgisayarınıza indirip kurmanız yetreri. Programı bilgisayarınıza kurduktan sonra masaüstüne gelen kısayola tıklayarak programı açın. Eğer daha önceden winamp kullanmışsanız bu programı kullanmanızda pek zor olmayacaktır. Arama çubuğuna sevdiğiniz sanatçının ya da parçalarını yazmanız yeterli...

LimeWire, Kazaa gibi peer-to-peer programları yardımıyla müzik indirip dinleyen milyonlarca kullanıcı var. Buna benzer uygulamalarla kullanıcıların bir nebze olsun bilinçlenmesi hedefleniyor galiba... Çünkü müzik piyasasındaki herkes artık paylaşım programlarının önüne geçilemeyeceğini anladı ve buna benzer yasal yollara müsade edilmeye başlandı ve devamının da geleceğini tahmin ediyorum. Dileğim internet üzerinden yasal müzik dinlenmesinin hem sanatçılar açısından hem de dinleyiciler açısından faydaya çevirilmesi... 

Bir web geliştiricisinin karşısına çıkan en büyük sorunlardan bir tanesi geliştirdiği uygulamaların farklı tarayıcılarda (explorer, firefox, opera, vs.) farklı görünmesidir. Tarayıcı testini yapmadan önce bilgisayarımızda kurulu olan bütün tarayıcılar açılır ve hangisinde nasıl görünüyor acaba diye bakılır "dı". "Dı" demeyi çok isterim açıkçası çünkü expression web ile birlikte gelen bu özellik baya işimizi kolaylaştıracak gibi görünüyor.

Şu an yaptığım uygulamaların Explorer'ın farklı sürümlerinde nasıl göründüğü test etmek için "IE Tester" isimli bir uyguluma kullanıyoru. Bu uygulama ile Explorer' ın 6,7 ve 8 beta versiyonlarında nasıl göründüğünü kontrol edebilirsiniz. Bu programı elde etmek için google'a "IE Tester" anahtar kelimesi ile sormanız yeterli. Burda verebileceğim kısıtlı bilgiden çok daha fazlasını edinebileceğinizi söyleyebilirim.

Şimdi gelelim SuperPreview'a... Ürünün beta versiyonu şu an indirilip kullanılabilecek durumda. Ürünün beta versiyonunu indirmek için tıklayın.Ürünün full versiyonu Expression Web 3 ile birlikte geliyor. Ürünün adı aslında çok uzun: "Expression Web SuperPreview for Internet Explorer" ama yaptığı iş de bir o kadar güzel. Bilgisayarınıza farklı browserların hepsinin barındırmak ya da http://browsershots.org/ gibi görsel olarak tarayıcı çıktılarınıda alabilirsiniz. Fakat bu yöntemler web geliştiricisinin gereksiz yere zamanını tüketen işlemler. Microsoft araçlarını kullaranarak proje geliştirdiğim için değil gerçekten yapılması gereken bir yazılımın ortaya çıkmak üzere olduğu için konu üzerine bu kadar vurgu yapıyorum. 

Expression Web SuperPreview' e ait bulduğum ekran görüntülerini paylaşmak istiyorum:

Mind Map yani Kavram Haritası nedir? Kavram Haritası' nın genel tanımı: kelimelerin, görevlerin, fikirlerin ve bunun gibi elemanların bir anahtar kelime ya da bir fikir üzerinde yerleşmesi ile ortaya çıkan haritadır. Peki böyle bir harita üretmek proje gelişim sürecine nasıl katkıda bulunur? Proje yönetimiyle ilgili yayınladığım ilk yazılardan biri olan ADDIE modelinin Analiz aşamasının yazılım projeleri üzerinde uygulanma şekline dikkat çekmeye çalışmıştım. Bu yazımda belirteceklerimde ADDIE modelinin Design yani Tasarım aşamasının önemli bir bölümünü oluşturmakta... Projenin tasarım aşamasına geldiğinize karşınıza düzenlenmesi ve mantıklı bir organizasyona sahip olması gereken fikirlerle karşı karşıya kalırsınız. Bu fikirleri organize etmenin en iyi yolu kavram haritası oluşturmaktır. Kavram haritaları sayesinde projenizin elemanlarını ya da projenizle ilgili fikirlerin birbirleriyle olan bağlantılarını oluşturmuş olursunuz.

Şimdiye kadar bahsettiklerim sizlere bir hikaye olarak gelebilir. Bir örnek vererek aklınızda bu hususu daha iyi canlandırmanızı sağlamayı deneyeceğim: Düşünün ki bir web sitesi yapıyorsunuz ve bu web sitesinin site haritasını tam olarak bilmiyorsunuz... Site haritası siteyi ziyaret edenlere site içeriğinin mantıklı organizasyonunu gösterir. Böylece siteyi ziyaret eden kişi aradığını bulmak için site içerisinde kaybolmaz. Eğer sizde projenizi yönetirken Kavram Haritası oluşturmazsanız proje çalışanlarınız ne yaptıklarının farkına varamayacaklardır. Proje çalışanlarının yaptıkları işin hangi fikir ya da bölüm altında  olduğunu bilmeden, sizin verdiğiniz işi anlamasına imkan yoktur. İmkan yoktur demek biraz acımasız bir tespit oldu fakat proje yöneticisinin görevi risk değişkenlerinin sayısını düşürmektir. Riskleri azaltmanın ve dolayısıyla yaptığı işi neden yaptığını bilen proje çalışanları daha verimli olacaklardır. Bu konuda yanılmıyorsam hepimiz hem fikiriz...

Şunu da diyebilirsiniz: Benim çalışanlarım zaten ne yaptığını bilmesin. Sadece ağacı görsün, ormanı görmesin... Bunu istiyorsanız ve projeyi geliştirmek için fazlaca zamanınız varsa, oluşacak riskleri iş gücü olarak ve maddi olarak telafi edebiliyorsanız Kavram Harita'ları ile çalışmanıza gerek yok :) Proje Yönetimi verimlilik üzerine temel atmış bir mesele olduğu için verimliliğin olmadığı bir çalışma içinde zaten proje yönetimi için pek kafa patlatmaya da gerek yoktur açıkçası...

Özetlemek gerekirse Mind Map yani Kavram Haritaları proje gelişim sürecinin Tasarım aşamasında büyük önem taşır. Proje fikirlerinizin şekilenmesine ve anlam kazanmasına zemin sağlar.

Önemli Not: Proje yönetimi üzerine yazmış olduğum tüm yazılar ADDIE modelinin proje yönetim sürecine yansımalarıdır. Referansım ADDIE modeli üzerine almış olduğum akademik (ODTÜ-BÖTE) eğitimdir. Proje Yönetimi ile ilişkilendirilmesi benim tarafımdan yapılmış bir çalışmadır. ADDIE modelinin bu şekilde uygulamasının olduğu başka bir alan varsa lütfen paylaşın. ADDIE üzerine çalışmalarım halen devam ediyor. Vermiş olduğum bilgiler proje süreçlerinde kullandığım ve başarılı olduğum uygulamalardır. Denemek ve faydalarını görmek size kalmış...

Başka bir Proje Yönetimi yazısında görüşmek üzere

Captcha nedir? Soldaki resimde de görmüş olduğunuz gibi insanların okuyarak anlayacağı karakterlerin oluşturdu resimdir diye kabaca tanımlayabiliriz. Aslında Captcha "Carnegie Mellon School of Computer Science" tarafından başlatılmış bir proje fakat ben işin web kısmı ile ilgilenerek uygulamarından bir tanesini göstereceğim.

Captcha ne gibi faydalar sağlar? Geliştirmiş olduğunuz web uygulamalarında kullanıcıların girdi yaptığı bölümleri kontrol altına almazsanız sitesiniz ve veritabanız bazı saldırılara mağruz kalabilir. Örneğin bir forum sitesini ele alalım. Forumda yazılmış bir yazıya cevap yazmak istiyorsunuz. Biraz araştırmayla eğer kontrolü yapılmıyorsa o yazıya kod ile milyonlarca girdi yapabilirsiniz. Fakat captcha kullanırsanız kod captcha resmindeki karakterleride tanımaya zorlayacaksınız.

Captcha karakterleri kodla çözülemez mi? Çözülebilir! O zaman niye kullanıyoruz diyeceksiniz. Ben de size şöyle cevap vereyim: En güvenli bilgisayar, sahip olmadığınız bilgisayardır! Yani güvenli bilgisayar ya da sistem diye birşey yoktur. Az güvenli ve çok güvenli sistemler vardır.

ASP.NET yazılım geliştiricileri için bir captcha kontrol önermek istiyorum. clearscreen.com tarafından geliştirilen bir captcha kontrolü. Web uygulamalarınızda sürükle bırak yaparak kullanabileceğiniz bir kontrol. Kontrol ddl'sini bu bağlantıdan indirebilirsiniz.  Kontrol kullanımında zorluk yaşarsanız bu iletiye yorum bırakabilirsiniz. Böylece sorun yaşayan başka insanlara da aynı anda cevap vermiş olurum. 

İyi çalışmalar dilerim ;)